Phim truyền hình Việt ... bị chê dở - Lỗi tại ai?

Hơn một năm trở lại đây phấn đấu đảm bảo mục tiêu 30% phim Việt phát sóng trên truyền hình phim dài tập tăng tốc về số lượng phim mới. Theo đánh giá chung công nghệ làm phim truyền hình ở ta đã bắt kịp được công thức của nước ngoài: Bối cảnh phim đẹp diễn viên đẹp vừa quay vừa phát sóng...

Tuy nhiên đội ngũ làm phim chưa bắt kịp với tốc độ sản xuất phim khi vừa yếu vừa thiếu trầm trọng... và hầu hết các bộ phim mới phát sóng đều bị chê dở... tại sao?

Thiếu diễn viên biết diễn xuất

Diễn viên là linh hồn của mỗi bộ phim phim có lượng khán giả cao hay thấp thường phụ thuộc vào sức hút của diễn viên có thể là ngoại hình nhưng quan trọng hàng đầu là diễn xuất. Mỗi khi khen chê một bộ phim nào đó số đông khán giả vẫn quan tâm đầu tiên đến đội ngũ diễn viên tham gia.




Một loạt phim truyền hình phát sóng vừa qua như: Tình yêu pha lê Một ngày không em Mùi ngò gai 3 Mùa chim én xôn xao... đều bị chê rất "nặng" về việc chọn diễn viên có diễn xuất không phù hợp với vai diễn. Chẳng phải chờ đến lúc bị chê mà từ khi phim chưa quay các đạo diễn đã than phiền: khan hiếm diễn viên diễn xuất được...

Với tốc độ quay phim 3 ngày/ tập hiện nay nhiều đạo diễn phải chọn giải pháp mới diễn viên có chút tay nghề đóng phim để đảm bảo an toàn. Có cảm giác khán giả bắt đầu cảm thấy nhàm chán với những gương mặt diễn viên trẻ như Lương Thế Thành Thanh Thúy Khương Ngọc Mai Phương Kính Quốc... vì quá quen thuộc.

Chính các diễn viên cũng nhận thấy: "Xuất hiện hoài khán giả sẽ nhàm chán nhưng từ chối đóng phim thì sợ chảnh... và thất nghiệp". Không có diễn viên ngôi sao thực sự đội ngũ diễn viên có nghề và có khả năng "ăn khách" còn ít chỉ cần ký hợp đồng tham gia một bộ phim dài tập nào đó là họ "kẹt" không chạy show phim khác...

Những cuộc casting diễn viên thường xuyên được tổ chức khá rầm rộ nhiều bạn trẻ đến tham gia tìm cơ hội làm diễn viên. Nhưng tìm được một gương mặt diễn viên mới có ngoại hình diễn xuất khá... thật không dễ dàng với các đạo diễn chút nào. Giao vai cho gương mặt mới thực sự rất phiêu lưu không tròn vai không hợp vai xem như bộ phim thất bại trong mắt khán giả. Giải pháp "chữa cháy" của một số đạo diễn là mời người đẹp người mẫu ca sĩ... trẻ đẹp đóng phim dùng ngoại hình "che bớt" điểm yếu về diễn xuất.

Một tập phim quay trong 3 ngày thậm chí 1 5 ngày là xong. Công nghệ quay nhiều máy thu tiếng trực tiếp kịch bản viết đến đâu quay đến đấy phim vừa quay vừa phát sóng... Diễn viên chuyên nghiệp còn cảm thấy... đuối diễn viên tay ngang càng khó khăn để học hiểu kịch bản nắm vững tâm lý nhân vật. Lối diễn xuất của diễn viên bị "đơ" trên phim nhiều... như lá rụng mùa thu. Phim càng dài tập diễn viên đóng càng đuối càng dở... Điều này phản ánh sự thiếu hụt về kiến thức nghề nghiệp và kinh nghiệm nghề của diễn viên.

Nguồn diễn viên nếu chỉ trông chờ vào các trường đào tạo chính quy thì không bao giờ đáp ứng đủ nhu cầu của tốc độ sản xuất phim truyền hình hiện nay. Gần đây các lớp đào tạo về diễn xuất cho những người yêu thích nghề đóng phim mở khá nhiều. Tuy nhiên vài 3 tháng học diễn xuất chỉ là cưỡi ngựa xem hoa... Không có "đầu ra" là phim cho các học viên thực tập nên cứ rơi rụng dân số gia nhập được vào đội ngũ diễn viên... rất ít.

Kịch bản "Bình cũ rượu mới"

Thời gian qua khán giả la oai oái về chuyện diễn viên trẻ bị đóng khung trong các vai diễn na ná giống nhau. Lỗi tại diễn viên kém bản lĩnh nghề nhưng lỗi khác là tại kịch bản phim. Có thể thấy hiện tượng "bình cũ rượu mới" khi mô típ con nhà nghèo lọ lem-hoàng tử luẩn quẩn trong các bộ phim Việt Nam nhất là phim truyền hình giờ vàng.

Tuy các biên kịch có sắp xếp thay đổi các tình huống khác nhau để tạo sự hấp dẫn cho khán giả nhưng nhân vật chính đều có mẫu số chung và một chiều: nữ thì hiền lành tốt bụng cam chịu đến mức khờ khạo; nam thì ga lăng si tình đến nhu nhược... nên mờ nhạt và thiếu sức sống... Diễn viên có xuất sắc cỡ nào thì với những kịch bản cứ lặp lại như thế tránh sao được bị khán giả nhàm chán.

Với công nghệ quay phim hiện nay diễn viên nhận vai không được nhận toàn bộ kịch bản một lúc mà chỉ từng 10 tập... Kịch bản phim viết xong đến đâu quay đến đó... Diễn viên tay ngang khó có thể hình dung hay nắm bắt được xuyên suốt tâm lý nhân vật của mình.

Chưa kể trong quá trình quay phim có khi còn sửa kịch bản đến... khác hẳn ban đầu... Khi đặt câu hỏi với một nhà sản xuất tại sao không yêu cầu kịch bản hoàn chỉnh? Câu trả lời là "các nhà biên kịch đưa đề cương chào mời nhà sản xuất được đồng ý đưa vào sản xuất mới bắt đầu viết chi tiết kịch bản không mấy ai bỏ công viết hoàn chỉnh ngay từ đầu rồi mất công xếp... kho".
 


Đành rằng viết kịch bản theo công nghệ mới nhanh và đúng công thức làm phim truyền hình trên thế giới đã làm từ lâu. Song thực tế đội ngũ viết kịch bản chuyên nghiệp ở ta không đồng dân tay ngang khá nhiều... Nhiều đạo diễn đã dở khóc dở cười vì biên kịch tay ngang phải sửa chữa kịch bản suốt quá trình quay phim.

Kinh nghiệm viết kịch bản ít ỏi chất lượng kịch bản chắc chắn không cao. Kịch bản yếu thì sẽ khéo theo những hệ quả không hay về diễn xuất của diễn viên xử lý tình tiết phim của đạo diễn... và cuối cùng là phim bị khán giả chê dở... Chẳng riêng gì diễn viên mà ngay cả các nhà biên kịch muốn chuyên nghiệp cũng phải mở lớp đào tạo gấp.

Một nhà sản xuất phim truyền hình khẳng định rằng: "Trước đây phim truyền hình chết nên diễn viên không mặn mà với việc học. Nhưng nay đang khởi sắc trở lại sẽ mặn mà với việc học bỏ tiền đi học... nhưng cần phải có thời gian".

Cần những nhà sản xuất chuyên nghiệp!

Trên cả nước có khoảng 500 hãng phim công ty quảng cáo-truyền thông có chức năng sản xuất phim. Ngoài những "đại gia" nhập cuộc sản xuất phim truyền hình từ vài ba năm nay như: hãng Lasta hãng M&T pictures BDH Vifa... có thêm nhiều đơn vị khác như Kiết tường Sóng Vàng FPT Cát Tiên Sa Sao Thế Giới KTX Đông A Crea TV TV Plus Hành tinh xanh Thiên An Sài Gòn phẳng và Lạc Việt...

Đấy là những công ty đã và đang sản xuất phim còn nhiều công ty quảng cáo-truyền thông khác đang chuẩn bị xuất phát. Các hãng phim điện ảnh như Hãng phim truyện Việt Nam Hãng phim Giải phóng Phim truyện I ...cũng "đổ xô" vào hợp tác làm phim truyền hình...

Một số nhà sản xuất kêu ca tiền làm phim gói gọn trong khoảng 120 - 150 triệu đồng/tập quá thấp nên chất lượng phim không như ý muốn. Ít tiền không thể mời được diễn viên "ăn khách" như ý muốn ít tiền không được đạo diễn giỏi hay mua được những kịch bản tốt nhất. Thực ra không phải lỗi chỉ tại ít tiền. Một nhà sản xuất thẳng thắn rằng: "Đổ tại tiền chỉ một phần mà lỗi tại chưa có những nhà sản xuất giàu kinh nghiệm".

Trong số các nhà sản xuất phim truyền hình hiện nay thật khó để chia ra ai giàu kinh nghiệm ai ít kinh nghiệm hơn. Người nhiều thì thâm niên vài ba năm như Lasta còn thì 1-2 năm như M&T pictures Sóng vàng Sao thế giới...

Xuất thân của hầu hết các nhà sản xuất phim truyền hình hiện nay đều từ các công ty quảng cáo và truyền thông TSF có kinh nghiệm lâu năm nhưng vẫn làm phim theo lối mòn... Khi nhảy ra sản xuất phim ngoài kinh nghiệm chạy tài trợ - quảng cáo các nhà sản xuất phải học từ việc chọn kịch bản "ăn khách" cách thức tổ chức đoàn làm phim tìm người nắm giữ đúng vị trí đạo diễn diễn viên...

Vì thiếu kinh nghiệm nên một số nhà sản xuất chọn nhằm kịch bản yếu chọn đạo diễn không phù hợp với style của kịch bản hay diễn viên không đúng vai... Một nhà sản xuất thẳng thắn nhìn nhận: "Hiện chúng tôi vẫn đang ở giai đoạn vừa làm vừa học hỏi. Tuy nhiên nếu 1-2-3 năm nữa người nào không có kinh nghiệm sản xuất phim thực sự thì chắc chắn sẽ bị đào thải khỏi ngề"...

Theo một thống kê thì có đến 72% dân số Việt Nam thích xem phim Việt. Sau một thời gian khá dài bị phim ngoại lấn lướt các nhà sản xuất đã có công trong việc tăng số lượng giờ phát sóng của phim Việt.

Kinh phí làm phim Việt cao hơn gấp nhiều lần bỏ tiền ra mua phim ngoại nhưng cái lợi lâu dài là giúp nền điện ảnh vượt qua giai đoạn khó khăn đưa khán giả trở lại thói quen xem phim Việt. Trong hoàn cảnh đội ngũ làm phim từ kịch bản đạo diễn diễn viên... đến trường quay vừa thiếu vừa yếu như hiện nay phải tự chạy quảng cáo tài trợ để "đổi sóng"... cái khó cũng "bó" cái khôn của các nhà sản xuất.

Đội ngũ đạo diễn cũng chỉ đếm được trên chục người có năng lực làm phim thực sự nhưng mải chạy show nên... không ít người cạn kiệt sự sáng tạo. Phim của một số đạo diễn có cách thể hiện lặp lại chọn dàn diễn viên "trùng nhau" và giao vai không phù hợp với diễn xuất của diễn viên...

Để nâng cao chất lượng của phim truyền hình thiết nghĩ đã có "nhà nhà làm phim" thì cũng nên có "nhà nhà đi học". Một đạo diễn có lý khi nhận định rằng: "Trước đây phim truyền hình chết nên diễn viên đạo diễn... không mặn mà với việc học. Nhưng nay phim truyền hình đang khởi sắc trở lại họ sẽ mặn mà với việc học bỏ tiền đi học... Song để có được đội ngũ làm phim chuyên nghiệp thì cần phải có thời gian"...

Theo Đan Khanh - Điện Ảnh Kịch Trường


Bài liên quan - Chuyên đề Phim truyền hình Việt :
1.Xu hướng hài trong phim truyền hình Việt (1)
2.Xu hướng hài trong phim truyền hình Việt (2)
3.Phim truyền hình Việt: Càng xem càng ngán!
4.Phim truyền hình Việt: Hỏng ngay từ kịch bản
5.Phim truyền hình Việt ... bị chê dở - Lỗi tại ai?
6.Phim truyền hình Việt - Phim làm để phục vụ quảng cáo?